Trong đời sống, có lẽ lúc nào người ta cũng cần có tin tức. Tin tức thường đem đến cho chúng ta cơ hội hoặc một lời cảnh báo. Chẳng hạn như nghe tin một đàn bò rừng đang hướng về làng ta. Dân làng bảo nhau chuẩn bị giăng bẫy để bắt bò làm thịt, hay lập những chướng ngại vật để bảo vệ những nơi hiểm yếu. Nếu dân làng không biết tin này thì điều gì sẽ xảy ra cho làng ta?
Đó là chuyện của thời xa xưa, lúc mà phương tiện truyền tin còn thô sơ. Đời nay, nhiều phương tiện đem tin tức đến từng nhà, từng người, trong mỗi phút đồng hồ trong ngày. Nhiều khi tin tức đến dồn dập khiến người nhận tin cảm thấy choáng ngợp, đến nỗi không còn muốn tiếp nhận tin tức nữa. Tin tức đưa đến ào ào có thể làm người ta lo âu nhiều hơn. Đến nỗi, có người bảo rằng, tôi không muốn xem TiVi, không muốn đọc báo vì có nhiều tin tức làm tôi hoang mang. Hoặc, tôi muốn được bình an nên “không xem TV, không đọc báo”. Tại sao vậy?
Tin Là Gì? Thông Tin Là Gì?
Cùng nhau, ta tìm hiểu thế nào là tin tức? Có khi nói ngắn là Tin. Chúng ta cũng không thể nhầm lẫn “tin tức” với “thông tin”. Tự điển Việt Nam của Hội Khai Trí Tiến Đức, định nghĩa Tin là “việc đến tai mình biết”. Chẳng hạn như: Tin lành, Tin dữ, Tin nhạn,… Tự điển Đại Nam Quốc Âm Tự Vị định nghĩa Tin là điều mách bảo… sự việc người ta nhắn. Tin là một danh từ.
Về hai chữ Thông Tin. Tự điển Đại Nam Quốc Âm Tự Vị giải nghĩa chữ “thông tin” là …gởi tin cho nhau, cho nhau biết. Tự điển Việt Nam (Hội Khai Trí Tiến Đức xuất bản) định nghĩa Thông Tin là báo tin cho nhau, (cùng nghĩa với thông tư), được sử dụng như một động từ. Nếu dùng thông tin như một danh từ thì nó nghĩa là “điều được truyền đi”.
Tuy nhiên, nhiều khi chúng ta đọc được những bản văn sử dụng lẫn lộn ý nghĩa giữa Tin Tức và Thông Tin, cả hai được dùng là danh từ. Dùng tiếng Anh có lẽ sẽ giúp ta phân biệt News (tin tức) và Information (thông tin). Tự điển Cambridge giải thích News is information about recent events (dữ kiện về những biến cố mới xảy ra). Information thì được giải thích là “facts about a situation, person, event” (điều thực tế về tình huống, về con người, về biến cố).
Một cách tổng quát, nếu dùng như danh từ thì News (tin tức) và Information (thông tin) có ý nghĩa gần giống nhau nhưng khác nhau về tính cách thời gian. Tin tức có các dữ kiện về một biến cố vừa mới xảy ra. Thông tin thì mang nhiều chi tiết của sự kiện nhưng chưa hẳn là chuyện mới xảy ra. Có thể nói, tất cả tin tức đều là thông tin, nhưng không phải tất cả thông tin đều là tin tức.
Phân Biệt Tin Tức và Thông Tin
Tại sao nhiều người nhầm lẫn giữa “tin tức” và “thông tin”? Vì cả hai đều cung cấp sự thật. Nhưng sự khác biệt nằm ở thời gian và tính quan trọng của nó. Tin tức là thông tin mới, quan trọng đối với công chúng, được nhanh chóng truyền đi trên các hệ thống truyền thông.
Tóm lại, thông tin chứa đựng sự thật và ý nghĩa, không nhất thiết là sự kiện mới xảy ra. Tin tức là dữ kiện quan trọng, là sự thật, mới nhất được truyền tải đến công chúng.
Giáo sư John Hohenberg giảng dạy ở phân khoa Báo Chí, đại học Columbia, Hoa Kỳ, đưa ra đề nghị Tin Tức phải có các đặc tính: chính xác, hấp dẫn và thời sự. Nhà báo Trần Văn Ngô, tác giả cuốn sách “Kỹ Thuật Săn Tin Viết Tin” được dùng để huấn luyện phóng viên, viết rằng, “Tin tức là những điều in trên báo, đọc trên đài tường thuật những sự kiện mới lạ, vừa mới xảy ra tức thời có lợi cho độc giả”. Tài liệu này tổng hợp các nhận xét của nhiều nhà báo kỳ cựu của các hãng thông tấn lớn, cùng có một nhận định: Tin Tức mang ba yếu tố quan trọng: trung thực, ích lợi, tức thời. Nhà báo Trần Văn Ngô còn nói rằng, yếu tố thời gian rất quan trọng trong bản tin; sau một vài ngày, tin sẽ không còn là tin mà trở thành tài liệu. Để thêm vài tuần sẽ là… lịch sử.
Tài liệu huấn luyện cho thông tín viên radio, tác giả Ralph Milton giải thích về Tin Tức: “Khi con người sống trong hang động, họ cũng cần tin tức như chúng ta bây giờ. Họ cần tin tức hàng ngày về cuộc sống gia đình, về con cái, về thú vui, về thức ăn,… Họ cần có người đưa tin canh gác trên đỉnh đồi hoặc từ ngọn cây cao để quan sát. Anh ta sẽ báo cho dân làng biết những gì đang xảy ra ở nơi họ [dân làng] không thể nhìn thấy. Tin đó có thể là cơ hội mà cũng có thể là những hiểm nguy mà dân làng sẽ phải đối phó”.
Ngày nay, phương tiện truyền thông tiến bộ hơn nhưng nhu cầu tin tức hàng ngày vẫn không khác. Người đưa tin là thông tín viên, là phóng viên, vẫn đem tin tức đến cho đại chúng, khiến cho thành thị và thôn quê gần nhau hơn. Họ cần nhau và giúp đỡ lẫn nhau với tình liên đới trong mọi lãnh vực.
Người Đưa Tin Có Còn Đáng Tin Cậy?
Tuy nhiên, ngày nay, người ta bắt gặp rất nhiều người đưa tin không được đào tạo từ các trường huấn luyện chuyên môn. Hoặc người đưa tin không có lương tâm nghề nhiệp. Rất nhiều thông tín viên giả mạo. Họ viết tin và đưa tin một cách bừa bãi. Các bản tin không còn mang những đặc tính cần có của nó.
Khi xưa, chúng ta nghe nói: Tin Vui, Tin Nhạn, Tin Buồn, Tin Dữ, Tin Giật Gân, Tin Động Trời, Tin Thời Tiết,… có cả Tin Vịt. Bây giờ, ta nghe thêm: Tin Lèo, Tin Láo, Tin Giả, Tin Tầm Phào,…
Tin Nào Đáng Tin?
Tin tức là thông tin mới nhận được, hoặc mới được khám phá, về sự kiện, về con người, hoặc tình huống quan trọng đối với công chúng. Nó phải có những đặc tính: trung thực, ích lợi và tức thời.
Nghe trong thiên hạ, có người cho biết Tin Giả đang lan truyền khắp nơi. Vậy, thật sự có Tin Giả không? Chắc chắn là có, nhưng hình như thuật ngữ này bị lạm dụng, gây ra sự nhầm lẫn. Ta có thể phân biệt hiện tượng thực tế, trong cách sử dụng thuật ngữ này.
Tin Giả là gì?
Tin Giả là tin sai lệch hoặc gây hiểu lầm được trình bày dưới dạng tin tức, với mục đích lừa dối hoặc thao túng quần chúng. Nói đầy đủ hơn, Tin Giả có nội dung sai sự thật hoặc nội dung bị bóp méo. Nó được trình bày theo công thức báo chí với ý định lừa dối độc giả và thính giả. Tin Giả có nội dung bịa đặt một cách cố ý.
Tin Không Giả, Bị Xem Là Tin Giả
Chúng ta hãy xét xem Tin nào KHÔNG phải là Tin Giả, mà bị nhầm là Tin Giả:
-Bản tin đính chánh bởi vì trước đây đã loan tin sai nên mới có bản tin đính chính. Bản tin có mục đích đính chính một về sự kiện. Tin đó không phải Tin Giả.
-Bản tin có thêm lời bình luận. Phần bình luận đi kèm với bản tin làm cho nội dung mang tính chủ quan, thiếu trung thực. Nó không phải là Tin Giả mà bản tin đã trở thành bài xã luận hay quan điểm, mà quan điểm là của người viết tin, làm cho người đọc tưởng là Tin Giả.
-Bản tin trình bày một thứ sự thật dễ làm mất lòng, sẽ bị độc giả bất bình rồi từ chối và chụp mũ là Tin Giả. Thực tế, tin ấy thuộc loại tin không được ưa thích.
-Bản tin mang tính châm biếm mà không cho biết rõ ràng thì dễ bị xem là Tin Giả. Ngay ở đầu bản tin, nên báo trước cho độc giả biết đây là bản tin châm biếm.
Phân Loại Tin Giả
Các nhà nghiên cứu thường chia tin giả thành các dạng: 1/bịa đặt, 2/nội dung bị thao túng, giả mạo, 3/đánh tráo hay chế biến hình ảnh, 4/nội dung thuộc một chiến dịch.
1/ Bản tin có nội dung bịa đặt, có một hay nhiều chi tiết không đúng sự thật. Bản tin căn cứ trên nguồn giả mạo. Các trích dẫn hoàn toàn không có nguồn gốc, hoặc không thể kiểm chứng.
2/ Nội dung bị thao túng: vị trí địa lý trong bản tin bị thay đổi, hình ảnh hoặc âm thanh bị chỉnh sửa, video bị cắt ghép. Bản tin nhái theo công thức của các hãng tin lớn nhưng bên trong là nội dung giả mạo.
3/ Hoàn cảnh sai lệch, hình ảnh hoặc dữ kiện không đúng với thực tế và được đặt trong bối cảnh gây hiểu lầm, có chủ tâm.
4/ Bản tin chạy theo làn sóng của một chiến dịch đánh phá, hoặc phối hợp với kế hoạch chính trị có quy mô rộng lớn, với mục đích lường gạt.
Nhận Diện Tin Giả
Tin giả dễ thấy nhất là nó ra vẻ nhanh chóng, nhưng thiếu chính xác. Nó lợi dụng sự hiếu kỳ của con người, thúc đẩy phản ứng tức thời. Phần lớn những bản Tin Giả gây sốc trong dư luận, có tính cách kêu gọi sự tiếp tay lan truyền. Tin Giả không có mục tiêu cung cấp sự thật; mục tiêu là gây chú ý. Tin Giả cũng có một đặc tính dễ phát giác là sự lặp đi lặp lại để tạo “sự thật ảo tưởng”. Các chế độ cộng sản thường dùng kỹ thuật này “… lặp đi lặp lại nhiều lần, người ta sẽ cảm thấy quen thuộc và tưởng nó là sự thật”.
Tin Giả – Xuất Hiện Mới Đây Hay Đã Có Từ Lâu?
Vào thời La Mã cổ đại, Octavian đã phát tán các tờ truyền đơn giả mạo về Mark Antony. Báo lá cải thời nào cũng có, chuyên chở những câu chuyện tưởng tượng hoặc phóng đại để bán báo. Trong thời Chiến Tranh Lạnh, nhiều tin tức sai lệch được phổ biến rộng rãi với mục đích lừa địch.
Ngày nay, mạng xã hội được phát triển nhanh chóng, làm thành lợi thế cho việc truyền tải tin tức nhanh chóng khiến người nhận tin cứ tưởng “tin tức” nóng hổi được truyền đi trên mạng xã hội. Những người nhào nặn Tin Giả sử dụng kỹ thuật điện toán để nhanh chóng và ào ạt tung lên mạng xã hội càng nhiều, càng nhanh càng tốt, biết đâu có thêm nhiều cơ hội đánh lừa độc giả. Một trong những kỹ thuật đó là dùng Artificial Intelligence (AI – trí tuệ nhân tạo).
Tác Dụng của Tin Giả
Tin Giả có mục tiêu lừa đảo người nhận tin là điều hiển nhiên. Mặt khác, Tin Giả còn có một tác dụng khác là gây tổn thương cho làng báo. Đến nỗi, có người sợ nhận tin tức. Không biết trong khối tin tức ấy, cái nào thật, cái nào giả? Đó là lý do nhiều người không còn muốn xem TV hay đọc báo.
Chưa kể có người dùng hai chữ “tin giả” để chụp mũ và tẩy chay tin tức mình không thích, bác bỏ những bài tường thuật có giá trị. Khiến cho khối tin tức trở thành “vàng thau lẫn lộn”. Tuy nhiên, đến một giới hạn nào đó, chính “tin giả” sẽ tự tố cáo và tự huỷ. Quan trọng hơn cả, người nhận tin phải biết lọc lựa để chỉ đọc những tin có nội dung đáng tin. Nhất là không nên chuyền đi những bản tin đã nhận diện là Tin Giả.
-oOo-
Dù sao, con người sống hợp quần, tổ chức thành xã hội có trật tự và phát triển, không thể thiếu lãnh vực giáo dục và truyền thông. Mỗi nhân tố trong xã hội sẽ cùng nhau đóng góp cho việc duy trì và phát triển xã hội. Lãnh vực truyền thông phải được trả lại đúng giá trị của nó như nó đã có, trải qua nhiều thời đại: tin tức đem lại cho con người những cơ hội hoặc cảnh báo; không thể bị dùng để lường gạt.
Chúng ta có thể đặt ra những câu hỏi để tự kiểm tra. Chẳng hạn như, Tin từ đâu đến? Tin có kiểm chứng được không? Ngôn ngữ có mang tính giật gân khác thường không? Ai sẽ được lợi nếu tôi tin điều này?
Biết rằng, thời nào cũng có tin thật, tin giả, tin sai lệch,… Nhưng, Tin Tức phải có các yếu tố tối thiểu: trung thực, ích lợi, tức thời. Nếu không, ta nên xem nó đáng nghi ngờ. Với trực giác và sự thận trọng, chúng ta có thể nhận diện Tin Giả.
Nếu tôi giảng yêu thương hay nói yêu thương mà tôi không có hành động yêu thương, tôi chỉ là tên “hói đầu” quảng cáo thuốc mọc tóc.
Tôi tin rằng, không ai nhắc đến ba chữ “Tình Yêu Thương” nhiều như người Tin Lành. Thánh Kinh sách I Cô-rinh-tô 13, Sứ Đồ Phao-lô giải thích rất rõ về tình yêu thương. Thiết nghĩ, tôi không cần phải chép các lời đó ra đây bởi vì người Tin Lành nào cũng biết.
Nhắc đến các lời dạy của Thánh Kinh, không gì sai, nhưng sử dụng lời dạy của Chúa như một bình phong hay chiêu bài để che đậy sự dối trá và hành vi sai quấy của cá nhân hay băng nhóm của mình là điều đáng trách và thật đáng tội với Chúa.
Chuyện yêu thương là chuyện cũ nhưng vẫn mới. Chuyện Thiên Chúa yêu người đã được Thánh Kinh bày tỏ và con người có quyền chọn lựa để tin hay không tin. Nhắc đến tình yêu thương là nhớ đến Đức Chúa Jesus. Con dân Chúa không thể quên lời khuyến cáo này của Ngài hơn 2000 năm trước. Chúa phán, “Nếu các ngươi yêu nhau, thì ấy là tại điều đó mà thiên hạ sẽ nhận biết các ngươi là môn đồ ta” (Giăng 13:35).
Đối với Chúa và loài người thì sao? Đức Chúa Jesus phán, “Ngươi hãy hết lòng, hết linh hồn, hết ý mà yêu mến Chúa, là Đức Chúa Trời ngươi. Ấy là điều răn thứ nhất và lớn hơn hết. Còn điều răn thứ hai đây, cũng như vậy: Ngươi hãy yêu kẻ lân cận như mình”(Ma-thi-ơ 22: 37-39).
Người lân cận không chỉ là người sống cạnh mình hoặc người hàng xóm, mà là bất kỳ ai. Họ có thể là người xa lạ, quen thân, người mình không có cảm tình, kẻ ghét bỏ mình, hoặc kể cả kẻ thù. Đối với người lân cận, họ cần được chúng ta yêu thương, giúp đỡ như chính bản thân mình. Chúa dạy như thế, nhưng con dân Ngài có làm được hay không là điều chúng ta cần bàn.
Bàn về chuyện yêu thương đúng nghĩa, nghe dễ, nói dễ, nhưng làm không dễ. Chính vì điều này, nếu ai nhận mình là người có đạo, có Chúa, hoặc đã được tái sanh, nhất là những ai dạy người khác về tình yêu thương mà vẫn chưa làm được, người đó cần phải biết hạ hai đầu gối xuống sàn và tha thiết xin Chúa biến đổi mình. Nếu chúng ta không thật sự biến đổi, cho dù chúng ta có theo đạo, dạy lẽ đạo hay dạy yêu thương năm bảy chục năm cũng là vô ích. Hãy coi chừng, có thể chúng ta chỉ là những kẻ “chạy bá vơ” bởi vì đã làm ngược lại những gì Sứ Đồ Phao-lô bày tỏ trong I Cô-rinh-tô 9:26-27, “Vậy thì, tôi chạy, chẳng phải là chạy bá vơ; tôi đánh, chẳng phải là đánh gió; song tôi đãi thân thể tôi cách nghiêm khắc, bắt nó phải phục, e rằng sau khi tôi đã giảng dạy kẻ khác, mà chính mình phải bị bỏ chăng.”
Xin phép cho tôi lạc đề: Nếu tôi nhận tôi là “đầy tớ Chúa”, tôi là “sư” của thiên hạ, tôi càng phải biết kiềm giữ lưỡi mình như Thánh Kinh đã dạy, “Chớ có một lời dữ nào ra từ miệng anh em; nhưng khi đáng nói hãy nói một vài lời lành giúp ơn cho và có ích lợi cho người nghe đến” (Ê-phê-sô 4:29).
Tại sao đang nói chuyện yêu thương mà tôi lại lạc đề? Xin thưa: Ở vị trí giảng lời Chúa, tôi cần phải có lòng nhịn nhục, nhân từ, và khiêm nhường, tôi mới có thể nói chuyện yêu thương với người khác. Nếu tôi dạy người khác sống yêu thương, nhịn nhục, nhân từ, và nhân cách, nhưng chính tôi lại có tâm địa gian ác, thù hằn, có đời sống hai mặt, dối trá, thượng đội hạ đạp, và luồn lách để đạt chức quyền, không thể chấp nhận được. Nếu tôi thích cãi lẫy, thích nói lấy được, thích đốp chát theo kiểu ăn miếng trả miếng, và mượn bài giảng để xách mé, rủa sả người khác, tôi chỉ là tên gian ác trong vỏ bọc thiêng liêng. Nếu tôi giảng yêu thương hay nói yêu thương mà tôi không có hành động yêu thương, tôi chỉ là kẻ giỏi nói hay nói cho sướng miệng mà thôi. Nếu tôi giảng một đường mà sống một nẻo, tôi chính là tên “hói đầu” quảng cáo thuốc mọc tóc để phỉnh gạt người khác.
Thánh Kinh là lời hằng sống để giúp con người hiểu biết về Thiên Chúa, tiếp nhận Chúa, và sống theo những lời dạy đó. Lời Chúa không thể là thứ vũ khí để con người lạm dụng nó mà sát phạt, nguyền rủa, hù dọa, hay dằn mặt nhau. Dạy lời Chúa trong các trường Kinh Thánh, giảng lời Chúa tại các Hội Thánh địa phương, phiên dịch Kinh Thánh, hoặc hiểu biết lời Chúa một cách tường tận, vẫn chưa đủ và đó cũng không phải là một thành tích. Học, hiểu, dạy hay giảng lời Chúa, rồi nghiêm chỉnh làm theo, mới là đáng nói. Theo lời Thánh Kinh, bọn ma quỷ am hiểu tường tận Lời Chúa, nhưng chúng chỉ sử dụng sự hiểu biết đó với mục đích xấu xa và độc địa. Từ ngàn xưa, ma quỷ đã biết sử dụng lời Thánh Kinh để cám dỗ Đức Chúa Jesus. Sách Ma-thi-ơ 4:1-11 có chép rõ về điều đó.
Thánh Kinh cho phép chúng ta phê bình hay quở trách kẻ phạm tội. Tuy nhiên, nếu chúng ta phê bình anh chị em mình, lên án anh chị em mình trong vị trí hay thái độ thù nghịch, hãy cẩn thận bởi vì Chúa sẽ không đẹp lòng. Chưa hết, nếu chúng ta chỉ biết phê bình và lên án những người mà chúng ta có bằng chứng là họ phạm tội mà chúng ta chưa lần nào cầu nguyện cho họ một cách tích cực, chúng ta đâu khác gì những người chưa tin Chúa hay chưa được cứu?
Nếu chúng ta có bằng chứng anh chị em mình phạm tội và chúng ta chọn “tát” họ để hy vọng họ “thức tỉnh” giống như bác sĩ chọn cách tát vào má bệnh nhân để giúp họ tỉnh lại khi họ hôn mê, không sao bởi vì đó là những “cái tát yêu thương”. Tuy nhiên, nếu chúng ta dành những cái tát theo kiểu lăng nhục, ghét bỏ, và trả thù anh chị em mình, chúng ta hãy xem lại Thánh Kinh. Sứ Đồ Phao-lô đã từng khuyến cáo, “Hỡi kẻ rất yêu dấu của tôi ơi, chính mình chớ trả thù ai, nhưng hãy nhường cho cơn thạnh nộ của Đức Chúa Trời; vì có chép lời Chúa phán rằng: Sự trả thù thuộc về ta, ta sẽ báo ứng” (Rô-ma 12:19).
Có ít nhất hai lần, Đức Chúa Jesus đã phán về việc phê bình kẻ có tội. Đọc sách Lu-ca 17:3-4 “Các ngươi hãy giữ lấy mình. Nếu anh em ngươi đã phạm tội hãy quở trách họ; và nếu họ ăn năn, thì hãy tha thứ…” Đọc sách Ma-thi-ơ 18:15-17 “Nếu anh em ngươi phạm tội cùng ngươi, thì hãy trách người khi chỉ có ngươi với một mình người; như người nghe lời, thì ngươi được anh em lại…”
Trở lại ba chữ “tình yêu thương”. Trong thư Thứ Nhất của Sứ Đồ Giăng, người đã nhấn mạnh về tình yêu thương trong Chúa, “Nếu có ai nói rằng: Ta yêu Đức Chúa Trời, mà lại ghét anh em mình, là kẻ nói dối; vì kẻ nào chẳng yêu anh em mình thấy, kẻ đó không thể yêu Đức Chúa Trời mình chẳng thấy được” (1 Giăng 4:20).
Ma quỷ là cha đẻ của sự dối trá, lọc lừa, và ghen ghét. Nếu tôi nhận mình là con dân Chúa, tôi cần phải biết làm ngược lại những điều ma quỷ ưa thích. Nếu tôi nhận mình là người có Chúa, tôi phải có lòng yêu thương người một cách thật sự. Nếu đời sống của tôi không có tình yêu thương, tôi thản nhiên trước nỗi khổ đau về thể chất hay sự chết đời đời của người khác về mặt linh hồn, tôi không đủ tư cách dạy hay giảng về tình yêu thương với bất cứ một ai.
Thành ngữ Việt Nam có câu, “Cứu người như cứu hỏa”. Việc cứu người không thể chần chờ mà phải làm ngay hay cấp bách. Nếu chúng ta quan tâm đến lời phán từ Đấng Cứu Thế của nhân loại, việc rao giảng hay nói cho người khác về sự cứu rỗi của Chúa phải là ưu tiên hàng đầu, chúng ta không thể chờ ngày mai bởi vì ngày mai có thể không đến với chúng ta hay người khác.
Nếu tôi tin rằng con đường cứu rỗi của Đức Chúa Trời qua Đức Chúa Jesus là sự cứu rỗi thật sự, là duy nhất dành cho con người trên trần gian này, tôi không thể lè phè hay tỏ ra thờ ơ mà phải có nhiều nỗ lực cho việc làm chứng đạo. Nếu tối ngày tôi chỉ lo chèo kéo, mong chờ các thành viên của Hội Thánh khác đến với Hội Thánh của mình cho thêm đông để tôi báo cáo hay khoe thành tích “phát triển Hội Thánh” với giáo hội hoặc bề trên, ma quỷ sẽ rất thích. Nếu tôi có thái độ mánh mung gian lận trong công việc thiêng liêng và tôi chỉ giỏi áp dụng thói khôn vặt ở những nơi gọi là Hội Thánh, nó sẽ cho phép người khác nghi ngờ nhân cách và đức tin vào Chúa của tôi. Nếu tôi thường xuyên đến nhà thờ để thờ phượng Chúa, học lời Chúa, tôi nhớ và nói vanh vách các câu gốc trong Thánh Kinh là điều đáng khích lệ. Tuy nhiên, nếu tôi không làm một điều gì để người khác biết về sự cứu rỗi của Chúa, hoặc có khi tôi làm ngược lại những gì tôi học, tôi chỉ là kẻ có đạo chứ tôi chưa thật sự có Chúa. Điều này chính Chúa Cứu Thế Jesus từng quở trách, “Dân nầy lấy môi miếng thờ kính ta; Nhưng lòng chúng nó xa ta lắm. Sự chúng nó thờ lạy ta là vô ích, Vì chúng nó dạy theo những điều răn mà chỉ bởi người ta đặt ra” (Ma-thi-ơ 15:8-9).
Kết luận Thánh Kinh đã khẳng định, “Trước hết, hãy yêu thương nhau tha thiết; vì tình yêu thương che lấp vô số tội lỗi” (I Phi-e-rơ 4:8). Khi chúng ta thật sự yêu thương nhau, chúng ta dễ tha thứ và bao dung như cách Thiên Chúa đã tha thứ tội lỗi của con người. Bao dung không có nghĩa là bao che hay dung túng kẻ phạm tội. Bao dung lại càng không phải là “bung dao” để trả thù theo nghĩa đen lẫn nghĩa bóng.
Đừng để ma quỷ lừa chúng ta bằng cách sử dụng kẻ có tội làm cho chúng ta cũng phạm tội cùng Chúa. Hãy bám theo lời Chúa để giải quyết các nan đề. Hãy ghét tội lỗi nhưng không ghét kẻ làm tội hay tội nhân. Muốn làm được điều này, dứt khoát chúng ta phải biết hạ hai đầu gối của mình xuống sàn nhà để nài xin Chúa. Nếu chúng ta cứ đứng xổng lưng hoặc ngồi có gối dựa lưng khi cầu nguyện và chỉ cầu xin theo kiểu xác thịt, hời hợt, ra vẻ thiêng liêng trước đám đông, cho dù chúng ta có cầu nguyện “gãy lưỡi”, Chúa cũng không nhậm lời. Nếu lời cầu nguyện của chúng ta không đẹp ý Chúa, Ngài sẽ không nhậm, coi chừng, ma quỷ sẽ trả lời. Khi ma quỷ trả lời, tức là lúc chúng nó điều khiển chúng ta. Nếu ma quỷ điều khiển chúng ta, chúng ta không thể kính Chúa, yêu người. Nếu chúng ta không kính Chúa và yêu người, chúng ta không đủ tư cách để giảng hay nói về tình yêu thương.
Không phải lúc nào giáo quyền và đám đông cũng đúng, và không phải lúc nào thiểu số cũng sai. Xin đừng ai vô tình để cho ngày Lễ Mừng Chúa Giáng Sinh bị xuống giá hay “xuống cấp” một cách trầm trọng.
Hằng năm, người ta thấy các siêu thị hay trung tâm mua bán những loại xa xí phẩm tăng giá các mặt hàng mới lạ trước và ngay cao điểm các ngày lễ. Sau các mùa lễ ấy, nó lại xuống giá một cách thật thấp. Những tuần lễ cuối năm, người ta kéo nhau đi mua sắm hàng hóa, vật dụng, thực phẩm dành cho Lễ Mừng Chúa Giáng Sinh. Sau đó, mọi người lũ lượt đi mua sắm đồ hạ giá để dành cho cả năm, nhưng tình yêu thương đích thực dành cho nhau bằng những việc làm cụ thể, ít được ai chú ý. Điều này đã khiến tôi mường tượng đến ngày “Sinh Nhật Con Trời”, được nhiều người tổ chức chẳng khác gì người ta tổ chức mừng sinh nhật cho một đứa bé dưới trần gian. Người ta chỉ thích chưng diện, no say, còn “đứa nhỏ”, bị bỏ quên, nó phải ôm chai sữa lạnh tanh nằm ngủ ở một góc phòng nào đó với con chó nhỏ trong nhà.
Cho dù quý độc giả đọc những lời này trước ngày “Lễ Mừng Chúa Giáng Sinh”, hoặc ngay cao điểm, hoặc sau ngày này, tôi cũng xin được thưa cùng mọi người rằng, ngày lễ trọng đại này, ngày càng “xuống giá”.
Như đã nói, Thánh Kinh không dạy về việc tổ chức ngày Mừng Chúa Giáng Sinh. Nếu con người muốn tổ chức để bày tỏ lòng biết ơn của mình với Chúa, cũng tốt thôi. Tuy nhiên, con dân Chúa dứt khoát không thể quên rằng, “Lễ Mừng Chúa Giáng Sinh” KHÔNG phải là hình ảnh của những cây thông, ánh đèn màu, gói quà, con gà tây, hay ông già Nô-en. Thời điểm này cũng không nhất thiết phải có tiệc giáng sinh rình rang, hoặc những buổi tổ chức ăn uống đông người theo kiểu vui chơi.
Thử nghĩ, hằng năm tôi đứng ra tổ chức Mừng Chúa Giáng Sinh thật tốn kém về mặt vật chất. Tôi và mọi người chụp hình, quay phim, phô trương trang phục, khoe giọng hát, và cách biểu diễn những bài Thánh Ca sao cho thật thu hút người nghe, nhưng sau đó tôi không làm gì cả. Tôi chỉ biết ngồi nhà chờ năm sau tổ chức tiếp. Trong đời sống hằng ngày, lòng yêu mến Chúa và thương người của tôi lại yếu xìu. Tệ hơn nữa khi tôi chỉ tổ chức Lễ Giáng Sinh theo kiểu mời mọi người tụ họp sao cho đông để tôi đếm đầu người báo cáo với “bề trên”. Trong những lần như thế tôi lại không nói được một cách tích cực về sự giáng trần của Đức Chúa Jesus, sự chết và sự sống lại của Ngài thì tôi còn gì tệ hơn? Nếu tôi tiếp tục có đời sống như thế, chắc Nước Thiên Đàng còn xa lắm đối với tôi và những người tham dự.
Nếu có ai nghĩ khác tôi và muốn lên án tôi về những gì tôi trình bày, tôi sẳn sàng chấp nhận. Tôi không ngại nói hay làm những điều “không giống ai” nhưng những điều đó không xa rời lời dạy của Thánh Kinh.
Trong bài viết, “Nhắc Về Sự Chết Của Chúa Trong Mùa Giáng Sinh”, người viết từng thưa cùng quý độc giả rằng: Tổ chức kỷ niệm ngày Đức Chúa Jesus giáng sinh là ý của con người. Rao truyền sự chết và sự sống lại của Chúa Cứu Thế mới là ý Chúa. Các sách Phúc Âm trong Kinh Thánh không hề có một chỗ nào nói rằng Đức Chúa Jesus tức là Chúa Cứu Thế giáng sinh vào ngày 25 Tháng Mười Hai. Kinh Thánh cũng không đề cập đến việc con dân Chúa phải tổ chức kỷ niệm ngày Đức Chúa Jesus giáng trần. Trái lại, Kinh thánh khuyến cáo con dân Chúa phải tưởng niệm sự chết của Ngài và căn dặn là hãy làm điều đó để nhớ đến Chúa và rao truyền sự chết của Chúa cho tới khi Ngài trở lại thế gian để phán xét những kẻ có tội.
Tôi không chống đối việc tổ chức ngày này với bất cứ hình thức nào. Tuy nhiên, khi con dân Chúa tổ chức hay nhắc đến Lễ Mừng Chúa Giáng Sinh, phải là biểu tượng của yêu thương. Nếu tổ chức ngày quan trọng này như một hình thức, coi chừng, nó chỉ làm cho người chưa có niềm tin về Thiên Chúa sẽ phí tiền và người nhận mình là con dân Chúa bị trúng kế của ma quỷ. Thực tế, Đức Chúa Jesus muốn con dân Chúa rao truyền sự chết, sự sống lại, và sự thăng thiên của Ngài, chứ không phải tổ chức ngày sinh nhật của Ngài theo truyền thống do con người bày ra.
Tôi không nói rằng việc tổ chức hay các sinh hoạt liên quan đến Ngày Giáng Sinh là sai, mà tôi muốn nói về tinh thần của buổi tổ chức. Chúng ta có thể tổ chức ngày lễ lớn này bằng cách nào tùy thích, nhưng nếu mình để cho hình ảnh Hài Nhi Jesus và ý nghĩa về sự giáng trần của Chúa Cứu Thế Jesus bị lu mờ trong lòng mọi người, chúng ta (Con dân Chúa) thật sự đã làm cho ngày trọng đại này bị xuống giá một cách trầm trọng.
Đọc Thánh Kinh, Phúc Âm Ma-thi-ơ, đoạn 2, chúng ta sẽ thấy chính Đức Chúa Jesus tức là Chúa Cứu Thế, trong thân xác con người, Ngài cũng từng là một người tị nạn giống như người Việt Nam chúng ta lánh nạn Việt cộng sau ngày 30-4-75, hoặc tiếp tục sau này. Đấng Cứu Thế đã cùng Cha Mẹ phần xác của Ngài lánh nạn Ông Vua Hê-rốt qua xứ Ê-díp-tô, bởi ông vua này tưởng lầm rằng Đức Chúa Jesus sẽ trở thành vị vua trần gian của xứ Giu-đê, là xứ mà ông đang là vua; nên bằng mọi cách phải giết cho được “Hài Nhi Jesus”.
Khi khởi sự giảng về Nước Trời, Đức Chúa Jesus đã giảng rằng, “Các ngươi hãy ăn năn, vì Nước Thiên Đàng đã đến gần” (Ma-thi-ơ 4:17). Chúa lập các môn đệ và biến đổi họ từ người đánh cá, thành những tay “đánh lưới người”. Chúa đi khắp xứ Ga-li-lê, dạy dỗ và giảng tin lành của Nước Đức Chúa Trời, chữa lành mọi thứ tật bệnh trong dân. Tôi nghĩ, ngày nay chúng ta phải biết bắt chước Chúa, phải giảng về sự ăn năn, phải cáo trách tội lỗi cho dù mình phải mất chức “mục sư”, “giáo sĩ” hay “linh mục”. Chúng ta phải giống Chúa là lên án tội lỗi nhưng không ruồng bỏ những tội nhân biết ăn năn.
Khi Đức Chúa Jesus phán, “Các người hãy ăn năn, vì Nước Thiên Đàng đã đến gần”, chắc chắn hỏa ngục cũng không còn xa lắm hay đã kề bên. Trong tinh thần này, vào Tháng Mười Hai, năm 2022, tôi có viết quyển sách nhỏ, “Chọn Thiên Đàng hay Hỏa Ngục” để giới thiệu sự cứu rỗi của Chúa đến những ai muốn tìm hiểu lẽ đạo của Chúa. Trong bài viết này, tôi xin trân trọng giới thiệu những chi tiết đó tại đường link: https://huynhquocbinh.net/2022/12/25/chon-thien-dang-hay-hoa-nguc/
Liên quan đến việc tổ chức “Lễ Mừng Chúa Giáng Sinh”. Trong Thánh Kinh không hề có một chỗ nào nói rằng Chúa Cứu Thế Jesus giáng sinh vào ngày 25 tháng 12, như đã nói. Tây Lịch mà con người sử dụng ngày hôm nay, khởi đầu từ thời điểm Hài Nhi Jesus lọt khỏi lòng mẹ phần xác là Trinh Nữ Ma-ri, người nữ đồng trinh hết sức đặc biệt đã được Đức Chúa Trời chọn để mang thai Đức Chúa Jesus tức là Đấng Cứu Thế, bởi Đức Thánh Linh. (Ai cũng có quyền không tin, nhưng đây là lịch sử Thánh Kinh và người viết tin tuyệt đối vào điều đó)
Căn cứ vào các dữ kiện trong Thánh Kinh, các nhà bình giải Thánh Kinh, và các sử gia tôn giáo đều đồng ý rằng: Các Hội Thánh Cơ Đốc trong hơn 300 năm đầu tiên của lịch sử Cơ Đốc Giáo và Công Giáo La-Mã không hề giữ lễ Sinh Nhật Đấng Christ. Tổ chức kỷ niệm ngày Đức Chúa Jesus giáng sinh là ý của con người. Rao truyền sự chết và sự sống lại của Chúa Cứu Thế mới là ý Chúa, như đã nói.
Kết luận Ngày Lễ Mừng Chúa Giáng Sinh phải là hình ảnh Con Trời giáng trần qua thân xác con người. Con Trời đó tức là Đức Chúa Jesus đã chết một cách đau đớn và “nhục nhã” vì tội của nhân loại. Ngài đã sống lại và thăng thiên. Ai tin vào sự hy sinh, cứu chuộc đó, tội mình được tha và linh hồn mình được cứu.
Ngày “Giáng Sinh” phải là cao điểm để con dân Chúa nhớ ơn Đức Chúa Trời về món quà tuyệt vời mà Ngài ban cho con người, qua sự giáng sinh của Hài Nhi Jesus, là Cứu Chúa của nhân loại. Con dân Chúa không thể tổ chức ngày này chỉ theo truyền thống, hay thói quen hằng năm mà lại thiếu tình yêu thương với người và thiếu sự tạ ơn Trời.
Con dân Chúa đừng để người không hiểu về Thánh Kinh tưởng lầm rằng ngày Lễ Tháng Mười Một hằng năm là ngày lễ “gà tây” và ngày lễ Tháng Mười Hai hằng năm là ngày lễ “cây thông” hay “ông già Nô-en”. Tệ hơn nữa là sau cao điểm Lễ Mừng Chúa Giáng Sinh, ngày này bị “xuống giá”, hay “hạ giá”, bởi mọi người, nhất là con dân Chúa chỉ biết ùn ùn kéo nhau xếp hàng mua đồ “On Sales”. Xin đừng ai vô tình để cho ngày này bị xuống giá hay xuống cấp một cách trầm trọng như đã nói.
Bài giảng 25 phút (St.) Đề tài: Tinh Thần Đón MừngLễ Giáng Sinh! Giảng luận: Huỳnh Quốc Bình
Trong đời sống hằng ngày, tôi có những người bạn, người quen, cùng sinh hoạt trong lãnh vực tôn giáo hay cộng đồng, có đời sống rất tử tế, đáng cho tôi học hỏi. Do tôi tự tìm hiểu hoặc chính họ giới thiệu nên được biết, họ có tín ngưỡng của những tôn giáo khác nhau. (Tôi nói các tôn giáo chân chính, chứ tôi không nói những thành phần mê tín, dị đoan, hoặc những kẻ gian ác đội lốt các tôn giáo.)
Tôi cũng từng quen biết không ít người chẳng có tín ngưỡng tôn giáo nào cả. Họ chỉ có lòng hướng thượng, tức là họ tin có Đấng Tối Cao, thưởng phạt công minh. Dù họ không theo một tôn giáo nào, họ có đời sống tử tế, khiêm nhường, và thân thiện với mọi người. Trái lại, tôi cũng nhìn thấy không ít người thích vổ ngực nhận mình là người “có đạo”, “có tình yêu thương”, “có lòng từ bi hỉ xả”, có “sự thông sáng” từ Trời, từ Thiên Chúa, hay Ngọc Hoàng Thượng Đế, nhưng thực chất, đời sống của họ giống như thể bọn vô thần hay phường vô đạo.
Trong bài giảng, “Tinh Thần Đón Mừng Lễ Giáng Sinh”, tôi chỉ dám đề cập đến những người gọi Thiên Chúa là Cha, tức là Tin Lành và Công Giáo. Đối với những ai ý thức rằng mình là người yếu đuối bất toàn và muốn tìm hiểu về “Sự Cứu Rỗi Của Thiên Chúa”, tôi cũng có lời kêu gọi đặc biệt trong phần kết luận của tôi.
Tôi xin trân trọng mời quý vị và các bạn theo dõi. Sau khi nghe xong, nếu ai cảm thấy thấy thích, xin vui lòng giúp chuyển đến người khác. Nếu có điều gì khiến quý vị và các bạn không bằng lòng, xin cho tôi được lắng nghe những phê bình của quý vị.
Một số ý chính trong bài giảng luận
Hằng năm con dân Chúa khắp nơi trên thế giới tổ chức “Lễ Mừng Chúa Giáng Sinh” hoặc còn được người đời gọi là tắt là “Ngày Giáng Sinh”. Nói đến ngày này là nói đến tình yêu thương mà Thiên Chúa dành cho con người trần gian theo lời Kinh Thánh. Nhắc đến ngày này là nhắc đến biểu tượng của sự yêu thương. Con dân Chúa có nhiều cách để đón mừng ngày quan trọng này nhưng cho dù cách nào đi nữa, nó phải có sự nghiêm chỉnh và phải thật sự có tình yêu thương trong đó.
Nếu chúng ta tổ chức ngày Mừng Chúa Giáng Sinh một cách trọng đại nhưng lại thiếu tình yêu thương, dửng dưng trước các nỗi khổ của người khác, thích sự đố kỵ, có thái độ ganh gét, và cố ý xem thường nhau, chắc chắn buổi tổ chức của chúng ta là vô ích. Bởi vì, Chúa Cứu Thế Jesus từng phán, “Nếu các ngươi yêu nhau, thì ấy là tại điều đó mà thiên hạ sẽ nhận biết các ngươi là môn đồ ta” (Giăng 13:35).
Nếu có người Công Giáo nào xem thường người Tin Lành và người Tin Lành nào kỳ thị người Công Giáo khi cả hai đều gọi Thiên Chúa là Cha, chắc chắn sự tổ chức của chúng ta sẽ không bao giờ làm đẹp lòng Chúa.
Nếu có người Công Giáo nào gọi Tin Lành là “đám lạc đạo” và nếu có người Tin Lành nào gọi Công Giáo là “bọn tà đạo” khi cả hai đều gọi Thiên Chúa là Cha, chắc chắn Thiên Chúa không bao giờ hài lòng và ban phước cho những ai có lời nói quá khích như thế.
Nếu chúng ta rao giảng về sự giáng trần của Chúa Cứu Thế Jesus và sự chết của Ngài để đền tội cho nhân loại, trong đó có chúng ta, dứt khoát chúng ta không thể tiếp tục làm tội hay triền miên ngụp lặn trong tội lỗi.
Chúng ta không thể giảng một đường mà lại làm một nẻo. Bài giảng hùng hồn của người theo Thiên Chúa Giáo là cách ăn nết ở của mình, chứ không phải do mình giỏi công kích vào niềm tin hay tôn giáo của người khác.
Chúng ta phải sống làm sao hay sống cách nào để cho người không có niềm tin vào Thiên Chúa còn có thể thấy được lẽ đạo của Chúa.
Kinh Thánh đã nói rõ về tình yêu của Thiên Chúa đối với con người trần gian như thế này, “Vì Ðức Chúa Trời yêu thương thế gian, đến nỗi đã ban Con một của Ngài, hầu cho hễ ai tin Con ấy không bị hư mất mà được sự sống đời đời” (Giăng 3:16).
Căn cứ vào những lời dạy của Chúa, tôi có thể nói mà không sợ sai. Bất cứ ai gọi Thiên Chúa là Cha Thánh Trên Trời mà lại giảng dạy hay diễn giải lời Kinh Thánh trong tinh thần đặt Chúa Cứu Thế Jesus không đúng vị trí là Con Trời, Ngôi Hai Trong Chúa Ba Ngôi, đó mới chính là đám lạc đạo hay bọn tà đạo.
Nếu ngày nào người ta vẫn còn thấy ông linh mục này vô cớ xem thường ông linh mục nọ và quyết liệt tranh giành ảnh hưởng của nhau, ông mục sư này vô cớ xem thường và tìm đủ cách triệt hạ uy tín ông mục sư kia, hoặc giữa hàng ngũ mục sư và hàng ngũ linh mục vô cớ kỳ thị nhau, đừng bao giờ giảng về sự nhu mì, khiêm nhường, nhịn nhục, yêu thương, hay nhân từ gì cả.
Nếu chúng ta nhận mình là Tin Lành hay Công Giáo mà có thái độ xem thường nhau, đừng bao giờ nói về tình yêu thương với những người thuộc các tôn giáo khác.
Nếu chúng ta lúc nào cũng tự hào hay muốn chứng tỏ với người khác, mình thuộc thành phần “đạo cao đức trọng”, hay “thiêng liêng” hơn người, hãy coi chừng! Chúa Cứu Thế Jesus từng khuyến cáo những kẻ đạo đức giả thời xưa rằng, “Quả thật, ta nói cùng các người, những kẻ thâu thuế và phường đĩ điếm sẽ được vào nước Ðức Chúa Trời trước các ngươi” (Ma-thi-ơ 21: 31b).
Đối với những ai đang đau khổ, chán chường, và tuyệt vọng, tôi xin mách cho quý vị lời kêu gọi sau đây của Chúa Cứu Thế Jesus, “Hỡi những kẻ mệt mỏi và gánh nặng, hãy đến cùng ta, ta sẽ cho các ngươi được yên nghỉ. Ta có lòng nhu mì, khiêm nhường; nên hãy gánh lấy ách của ta, và học theo ta; thì linh hồn các ngươi sẽ được yên nghỉ. Vì ách ta dễ chịu và gánh ta nhẹ nhàng” (Ma-thi-ơ 11:28-30). Tôi là người từng có lời lẽ lộng ngôn, xúc phạm danh Chúa nhưng trong cao điểm của sự đau khổ, tột cùng của sự kiêu ngạo, Chúa đã bắt phục tôi. Tôi đã đầu phục Chúa, và ngày nay tôi đi rao giảng về ơn phước đến từ Chúa và sự cứu rỗi của Ngài.
Còn nhiều điều quan trọng khác mà quý vị có thể chưa từng nghe trước đây. Những điều đó chẳng có gì cao siêu nhưng rất hiếm. Sở dĩ nó hiếm là vì nó rất dễ làm mích lòng những người chỉ chờ đợi nghe những gì họ thích nghe hoặc muốn nghe mà thôi.
HUỲNH QUỐC BÌNH 